Εικόνα που δημιουργήθηκε με το Gemini
Τι Είναι ο Διαπολιτισμικός Διάλογος και Πώς Διδάσκεται;
Ο διαπολιτισμικός διάλογος είναι κάτι περισσότερο από μία απλή συζήτηση με ένα άτομο από άλλη χώρα. Πρόκειται για μία ανοιχτή, ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων μεταξύ ανθρώπων με διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο – μία ανταλλαγή που βασίζεται στον σεβασμό, την περιέργεια και τη διάθεση για ουσιαστική ακρόαση. Ο στόχος δεν είναι να συμφωνήσουμε σε όλα, αλλά να κατανοήσουμε καλύτερα ο ένας τον άλλον.
Ακούγεται απλό, σωστά; Κι όμως, δεν είναι. Ο πραγματικός διάλογος απαιτεί εξάσκηση και σε αυτό ακριβώς το σημείο έρχεται η εκπαίδευση.
Γιατί Είναι πιο Δύσκολο από ό,τι Φαίνεται
Το να φέρνεις κοντά διαφορετικούς ανθρώπους δεν οδηγεί αυτόματα στην κατανόηση. Τα στερεότυπα, οι προκαταλήψεις, αλλά και ο απλός, καθημερινός φόβος μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο. Και ας είμαστε ειλικρινείς – τα περισσότερα σχολεία διδάσκουν στα παιδιά να απομνημονεύουν γεγονότα, όχι να διαχειρίζονται τη δυσφορία τους ή να διαφωνούν με σεβασμό. Οι εκπαιδευτικοί συχνά θέλουν να προσφέρουν περισσότερα, αλλά δε λαμβάνουν την κατάλληλη εκπαίδευση ή υποστήριξη.
Πώς, λοιπόν, μπορούμε ουσιαστικά να διδάξουμε αυτά τα ζητήματα;
Πώς Είναι η Πραγματική Διδασκαλία
Το πρόγραμμα Globetrotters, μία πρωτοβουλία στο πλαίσιο του Erasmus+ που υλοποιείται σε δημοτικά σχολεία στην Ελλάδα, τη Ρουμανία, τη Σερβία και το Βέλγιο, προσφέρει μερικές πραγματικά χρήσιμες απαντήσεις.
Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από την πράξη, όχι απλώς ακούγοντας κάποιον/κάποια να τους μιλά.
Αντί να απομνημονεύουν λίστες λεξιλογίου, οι μαθητές και οι μαθήτριες βιώνουν πραγματικές καταστάσεις – παραγγέλνουν φαγητό, επισκέπτονται ένα μουσείο, συμμετέχουν σε ένα φεστιβάλ. Η γλώσσα γίνεται εργαλείο επικοινωνίας και σύνδεσης, κι όχι απλώς ένα σχολικό μάθημα που πρέπει να περάσουν.
Το παιχνίδι ρόλων κάνει θαύματα!
Μέσω απλών ψηφιακών εργαλείων όπως το Flip ή το ChatterPix, τα παιδιά δημιουργούν ψηφιακούς χαρακτήρες (avatars) και υιοθετούν την οπτική κάποιου άλλου/κάποιας άλλης. Οι εκπαιδευτικοί το λατρεύουν αυτό, καθώς τα πιο ντροπαλά παιδιά ανοίγονται περισσότερο όταν «κρύβονται» πίσω από έναν χαρακτήρα και νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια να κάνουν λάθη.
Η κίνηση παίζει καθοριστικό ρόλο.
Σε ορισμένα μαθήματα συνδυάζεται η γλώσσα με τον χορό ή τη σωματική δραστηριότητα. Τα παιδιά θυμούνται ό,τι βιώνει το σώμα τους, όχι μόνο ό,τι ακούν.
Οι αξίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της διαδικασίας.
Κάθε ενότητα του Globetrotters συνδέεται με κάτι ευρύτερο – την ενσυναίσθηση, τον σεβασμό, τη συνεργασία, τη φιλία. Η εκμάθηση μίας γλώσσας δε διαχωρίζεται ποτέ από την καλλιέργεια του χαρακτήρα και την ανάδειξη ενός αξιόλογου ανθρώπου.
Τι Μπορούμε να Αποκομίσουμε από Όλα Αυτά
Ορισμένες αρχές ξεχωρίζουν:
Δημιουργούμε ένα ασφαλές περιβάλλον – αλλά όχι υπερβολικά ασφαλές.
Τα παιδιά χρειάζονται χώρο για να είναι ειλικρινή, ακόμη και να νιώθουν άβολα, έχοντας δίπλα τους ενήλικες που μπορούν να τα καθοδηγήσουν σε αυτή τη διαδικασία.Ξεκινάμε από τον εαυτό μας.
Δεν μπορούμε να κατανοήσουμε τους άλλους ανθρώπους, εάν πρώτα δεν κατανοήσουμε τις δικές μας προκαταλήψεις.Ακούμε για να καταλάβουμε, όχι για να απαντήσουμε.
Πρόκειται για μία δεξιότητα που απαιτεί εξάσκηση.Δεν αγνοούμε τα δύσκολα ζητήματα.
Τα στερεότυπα δεν εξαφανίζονται από μόνα τους! Μιλάμε γι’ αυτά.Εμπλέκουμε τις οικογένειες και τις κοινότητες.
Η μάθηση δε σταματά στην πόρτα της σχολικής αίθουσας!
Συμπέρασμα
Ο διαπολιτισμικός διάλογος είναι μία δεξιότητα, όχι ένα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας. Μπορεί να διδαχθεί, αλλά μόνο εάν σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τη διαφορετικότητα σαν ένα θεματικό γεύμα όπου το κάθε άτομο φέρνει το δικό του φαγητό και αρχίσουμε να δημιουργούμε πραγματικές ευκαιρίες για τα παιδιά για να έρθουν σε επαφή, να κάνουν λάθη και να προσπαθήσουν ξανά. Προγράμματα όπως το Globetrotters αποδεικνύουν ότι αυτό είναι εφικτό, ακόμη και σε μικρά παιδιά. Σε έναν κόσμο που συχνά φαίνεται διχασμένος, αυτό ίσως είναι το πιο σημαντικό μάθημα που μπορούμε να προσφέρουμε!