Εκμάθηση μιας γλώσσας… αλλά γιατί;

Σε μια Ευρώπη πλούσια σε γλωσσική και πολιτισμική ποικιλομορφία, η εκμάθηση της επικοινωνίας με τους άλλους έχει γίνει απαραίτητη. Ωστόσο, πολλά παιδιά αποθαρρύνονται γρήγορα ή χάνουν το κίνητρό τους όταν μαθαίνουν γλώσσες. Αυτό εγείρει ένα απλό αλλά σημαντικό ερώτημα: πώς μπορούμε να τα ενθαρρύνουμε να ασχοληθούν με την εκμάθηση γλωσσών με έναν διαρκή τρόπο;

Το νόημα μετράει: όταν η μάθηση γίνεται συγκεκριμένη

Μια σημαντική απάντηση βρίσκεται στο νόημα που δίνεται στις μαθησιακές δραστηριότητες. Όταν τα παιδιά κατανοούν γιατί μαθαίνουν μια γλώσσα και πώς μπορεί να τους είναι χρήσιμη στην πραγματική ζωή, το κίνητρό τους αλλάζει. Δε βλέπουν πλέον τη γλώσσα ως ένα αφηρημένο σχολικό μάθημα, αλλά ως ένα εργαλείο για να δρουν, να παίζουν και να αλληλεπιδρούν με τους άλλους.

Τι μας λέει η νευροεπιστήμη

Η έρευνα στη νευροεπιστήμη επιβεβαιώνει αυτή την προσέγγιση. Ο εγκέφαλος μαθαίνει πιο αποτελεσματικά όταν αντιλαμβάνεται έναν σαφή και χρήσιμο στόχο. Τα θετικά συναισθήματα, η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ποικίλα επικοινωνιακά πλαίσια και η ενεργός συμμετοχή ενισχύουν τη μνήμη και τη συγκράτηση των πληροφοριών. Με άλλα λόγια, η μάθηση αποκτά μεγαλύτερο νόημα όταν βιώνεται κι όχι όταν περιορίζεται απλώς στη μελέτη.

Μάθηση σε πραγματικές συνθήκες: το παράδειγμα του προγράμματος Globetrotters

Αυτή η προσέγγιση βρίσκεται στην καρδιά του ευρωπαϊκού προγράμματος Globetrotters. Τα παιδιά ανακαλύπτουν γλώσσες μέσα από καταστάσεις που είναι κοντά στην καθημερινότητά τους: παίζοντας παιχνίδια ρόλων για το πώς να παραγγείλουν φαγητό σε ένα εστιατόριο, τραγουδώντας παραδοσιακά τραγούδια, χαιρετώντας έναν νέο φίλο/μια νέα φίλη, συμμετέχοντας σε ομαδικά παιχνίδια στο πάρκο, μαγειρεύοντας στο σπίτι ή διασκεδάζοντας στο αθλητικό κέντρο ή ακόμη και σε ένα μουσείο.

Αυτές οι απλές και συγκεκριμένες δραστηριότητες επιτρέπουν στους μαθητές/στις μαθήτριες να χρησιμοποιούν τη γλώσσα για πραγματική επικοινωνία. Συμβάλλουν στην οικοδόμηση αυτοπεποίθησης, στη μείωση του φόβου για τα λάθη και ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή.

Προετοιμάζοντας τους Ευρωπαίους πολίτες του αύριο

Το να δίνουμε νόημα στην εκμάθηση γλωσσών δε λύνει κάθε πρόκληση, αλλά αποτελεί έναν ισχυρό μοχλό για την ενίσχυση του κινήτρου και τη δημιουργία στέρεων βάσεων. Σε μια Ευρώπη όπου οι πολιτισμικές ανταλλαγές αυξάνονται διαρκώς, η προσφορά ζωντανών και ουσιαστικών μαθησιακών εμπειριών βοηθά τα παιδιά να προετοιμαστούν ώστε να γίνουν ανοιχτόμυαλα, περίεργα και ικανά να συνεργάζονται πέρα από σύνορα.

Πηγές:  

• Immordino-Yang, M. H. & Damasio, A. (2007). We feel, therefore we learn: The relevance of affective and social neuroscience to education. Mind, Brain and Education.
• Schultz, W. (2015). Neuronal Reward and Decision Signals. Neuron.