Μαθαίνοντας μια γλώσσα… με ευχαρίστηση;

Σε μια Ευρώπη που διαμορφώνεται από γλωσσική και πολιτισμική ποικιλομορφία, η εκμάθηση γλωσσών είναι πιο σημαντική από ποτέ. Ωστόσο, πολλά παιδιά συνδέουν την εκμάθηση γλωσσών με δυσκολία, φόβο για λάθη ή έλλειψη αυτοπεποίθησης. Αυτό εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα: πώς μπορούμε να κάνουμε την εκμάθηση γλωσσών μια θετική και ενδιαφέρουσα εμπειρία;

Η χαρά ως κινητήρια δύναμη της παρακίνησης

Η χαρά παίζει καθοριστικό ρόλο στην προθυμία των παιδιών να μάθουν. Όταν οι μαθησιακές δραστηριότητες είναι ευχάριστες και ενδιαφέρουσες, οι μαθητές/μαθήτριες αισθάνονται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και μεγαλύτερη προθυμία να συμμετέχουν. Η γλώσσα δεν εκλαμβάνεται πλέον ως πηγή άγχους, αλλά ως ευκαιρία για ανακάλυψη, επικοινωνία και διασκέδαση.

Οι θετικές μαθησιακές εμπειρίες βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν περιέργεια και επιμονή. Συμβάλλουν, επίσης, στη δημιουργία ενός υποστηρικτικού κλίματος στην τάξη, όπου τα λάθη θεωρούνται μέρος της μαθησιακής διαδικασίας.

Τι μας λέει η νευροεπιστήμη

Η έρευνα στη νευροεπιστήμη αναδεικνύει την επίδραση των συναισθημάτων στη μάθηση. Τα θετικά συναισθήματα, όπως η χαρά, μειώνουν το άγχος και βοηθούν τον εγκέφαλο να παραμένει δεκτικός σε νέες πληροφορίες∙ ενισχύουν την προσοχή, τη μνήμη και τη μακροπρόθεσμη συγκράτηση πληροφοριών.

Όταν τα παιδιά είναι χαλαρά και ενεργά εμπλεκόμενα, είναι πιο πιθανό να ρισκάρουν, να δοκιμάσουν νέες λέξεις και να αλληλεπιδράσουν με άλλους. Αυτή η συναισθηματική ασφάλεια είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική εκμάθηση γλωσσών.

Η χαρούμενη μάθηση στην πράξη: το παράδειγμα του προγράμματος Globetrotters

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Globetrotters προωθεί τη χαρούμενη εκμάθηση γλωσσών μέσα από παιγνιώδεις και διαδραστικές δραστηριότητες. Τα παιδιά τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια, συμμετέχουν σε παιχνίδια με κίνηση, παίζουν ρόλους από την καθημερινότητα και εξερευνούν μαζί πολιτιστικές παραδόσεις. Χτυπούν παλαμάκια, πηδούν, χορεύουν… όλα μέσα σε ένα κλίμα χαράς.

Για να διατηρείται το ενθαρρυντικό και χαρούμενο περιβάλλον, τα παιδιά ενισχύονται με εκφράσεις όπως: «μπράβο», «πάμε», «συνέχισε», «σχεδόν τελείωσες», «τα πας περίφημα», «φανταστικά», «τα κατάφερες», «συγχαρητήρια» κ.ά.

Αυτές οι εμπειρίες κάνουν τη μάθηση ζωντανή, ουσιαστική και ευχάριστη. Ενθαρρύνουν τη συνεργασία, τη δημιουργικότητα και την επικοινωνία. Το πιο σημαντικό είναι ότι βοηθούν τα παιδιά να συνδέσουν την εκμάθηση γλωσσών με θετικά συναισθήματα και κοινές εμπειρίες.

Χτίζοντας Ευρωπαίους πολίτες με αυτοπεποίθηση

Η χαρούμενη μάθηση δεν εξαλείφει όλες τις προκλήσεις, αλλά δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για κίνητρο και πρόοδο. Σε μια Ευρώπη όπου ο διαπολιτισμικός διάλογος είναι απαραίτητος, η ενίσχυση της απόλαυσης στην εκμάθηση γλωσσών βοηθά τα παιδιά να εξελιχθούν σε άτομα με αυτοπεποίθηση και ανοιχτό μυαλό, έτοιμα να συνδεθούν με άλλους ανθρώπους από διαφορετικούς πολιτισμούς.

Πηγές:   

• Dewaele, J.-M. & MacIntyre, P. D. (2014). The two faces of Janus? Anxiety and enjoyment in the foreign language classroom. Studies in Second Language Learning and Teaching.
• Tyng, C. M. et al. (2017). The influences of emotion on learning and memory. Frontiers in Psychology.