Πρέπει να αναγκάσετε το παιδί σας να επαναλάβει μία ελληνική λέξη δέκα φορές για να «του μείνει»; Πρέπει κάθε διαδρομή με το αυτοκίνητο να μετατρέπεται σε κουίζ γερμανικού λεξιλογίου; Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι η υποστήριξη της εκμάθησης μίας γλώσσας από το παιδί τους απαιτεί πειθαρχία, επανάληψη, σχεδόν ένα εντατικό πρόγραμμα εξάσκησης. Το πρόγραμμα Globetrotters προτείνει ακριβώς το αντίθετο: τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα μία γλώσσα όταν αυτή συνδέεται με το παιχνίδι, την ευχαρίστηση και την ελευθερία να πειραματίζονται – όχι με την πίεση της επίδοσης.

Ο ρόλος ενός γονέα, λοιπόν, δεν είναι αυτός ενός ιδιωτικού εκπαιδευτικού ή ενός επιβλέποντα της προόδου. Είναι ο ρόλος ενός συνταξιδιώτη/μιας συνταξιδιώτισσας: ενός ανθρώπου που δημιουργεί ευκαιρίες, δείχνει περιέργεια και δίνει στο παιδί τον χρόνο και τον χώρο ώστε να εξοικειωθεί σταδιακά με τη γλώσσα.

10 Καλές Πρακτικές για Υποστήριξη Χωρίς Πίεση

1. Ακολουθήστε τον ρυθμό και τα ενδιαφέροντα του παιδιού σας αντί να επιβάλλετε ένα προκαθορισμένο πρόγραμμα ή ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα∙ λίγα λεπτά, προσεκτικά επιλεγμένα, είναι προτιμότερα από ένα πολύωρο μάθημα που προκαλεί δυσαρέσκεια.
2. Ενσωματώστε τη γλώσσα σε καθημερινές στιγμές – την ώρα που μαγειρεύετε, παίζετε ή οδηγείτε – αντί να τη μετατρέπετε σε ένα επίσημο «μάθημα» στο σπίτι.
3. Αφήστε το παιδί σας να γίνει ο δάσκαλος/η δασκάλα∙ ζητήστε του να σας διδάξει τη λέξη ή το τραγούδι που ανακάλυψε στην τάξη. Αυτή η αντιστροφή ρόλων το ενδυναμώνει σημαντικά.
4. Προτιμήστε σύντομες, τακτικές και παιχνιδιάρικες στιγμές αντί για πολύωρα και περιστασιακά μαθήματα∙ πέντε λεπτά την ημέρα είναι καλύτερα από μία ώρα μία φορά τον μήνα.
5. Επιβραβεύστε τις προσπάθειες όσο και τις επιτυχίες∙ μία λέξη που προφέρεται λάθος αλλά λέγεται με ενθουσιασμό αξίζει την ίδια ενθάρρυνση με τη λέξη που προφέρεται σωστά.
6. Χρησιμοποιήστε τις δραστηριότητες του Globetrotters στο σπίτι ως οικογενειακό παιχνίδι – έναν χάρτη, ένα εικονογραφημένο λεξικό, ένα επιτραπέζιο παιχνίδι – κι όχι ως επιπλέον εργασία για το σπίτι μετά το σχολείο.
7. Εκθέστε το παιδί σας σε τραγούδια, κινούμενα σχέδια ή ιστορίες σε άλλες γλώσσες χωρίς να απαιτείτε την πλήρη κατανόησή τους∙ η ακοή αναπτύσσεται πολύ πριν από την πλήρη κατανόηση του νοήματος.
8. Δείξτε τη δική σας περιέργεια, ακόμη κι αν δεν μιλάτε τη γλώσσα∙ ένας γονέας που λέει: «Δεν ξέρω, ας το ψάξουμε μαζί» δίνει στο παιδί την άδεια να εξερευνήσει χωρίς να φοβάται μήπως κάνει λάθη.
9. Δώστε μεγαλύτερη αξία στην ευχαρίστηση και την περιέργεια παρά στην τέλεια προφορά ή στον αριθμό των λέξεων που θυμάται το παιδί∙ αυτό που έχει σημασία είναι η επιθυμία να συνεχίσει, όχι η επίδοση τη δεδομένη στιγμή.
10. Εμπιστευτείτε τη μακροπρόθεσμη πορεία∙ η πολυγλωσσία χτίζεται με την πάροδο των μηνών και των ετών, μέσα από μικρές, επαναλαμβανόμενες επαφές, όχι μέσα από λίγα εντατικά μαθήματα.

10 Παγίδες που Πρέπει να Αποφεύγετε

1. Να αναγκάζετε το παιδί σας να επαναλαμβάνει μία λέξη ξανά και ξανά μέχρι να την πει «σωστά»∙ αυτή η επιμονή μετατρέπει μία στιγμή ανακάλυψης σε αγγαρεία και μπορεί να αποθαρρύνει το παιδί από το να ξαναμιλήσει.
2. Να μετατρέπετε κάθε έξοδο ή κάθε γεύμα σε τεστ λεξιλογίου, με κίνδυνο η γλώσσα να συνδεθεί με τη συνεχή αξιολόγηση αντί με την κοινή απόλαυση.
3. Να συγκρίνετε το παιδί σας με άλλα παιδιά που «είναι πιο προχωρημένα» σε μία γλώσσα∙ κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό και η σύγκριση τροφοδοτεί περισσότερο το άγχος παρά το κίνητρο.
4. Να πιστεύετε ότι πρέπει πρώτα εσείς να μάθετε καλά τη γλώσσα για να υποστηρίξετε το παιδί σας∙ ο ρόλος σας είναι να δημιουργήσετε την ευκαιρία, όχι να κάνετε το μάθημα.
5. Να υποτιμάτε ή να τιμωρείτε τα λάθη του παιδιού σας, ενώ αυτά αποτελούν αναπόσπαστο και απαραίτητο μέρος της εκμάθησης μίας γλώσσας.
6. Να επιβάλλετε τις δραστηριότητες του Globetrotters ως επιπλέον εργασία στο τέλος της σχολικής ημέρας, όταν το παιδί είναι ήδη κουρασμένο και έχει ελάχιστη ενέργεια.
7. Να τα παρατάτε με το πρώτο σημάδι αδιαφορίας αντί απλώς να αλλάξετε τη δραστηριότητα ή τη χρονική στιγμή∙ το ότι το παιδί βαριέται ένα παιχνίδι δε σημαίνει ότι απορρίπτει τη γλώσσα.
8. Να περιορίζετε τη μάθηση σε μικρά τεστ ή άτυπα κουίζ στο σπίτι («πες μου πώς λέμε…»), τα οποία αναπαράγουν την πίεση του σχολείου εκτός σχολείου.
9. Να παραμελείτε την πολιτιστική διάσταση – τις γιορτές, τις ιστορίες, τους χαρακτήρες του ταξιδιού των Globetrotters – δίνοντας έμφαση αποκλειστικά στο λεξιλόγιο∙ όμως είναι ακριβώς αυτή η διάσταση που δίνει νόημα στη γλώσσα και τη βοηθά να μένει στη μνήμη.
10. Να πιστεύετε ότι είναι «πολύ αργά» ή ότι το παιδί σας «δεν έχει έμφυτο ταλέντο», επειδή δε μιλά ήδη αρκετές γλώσσες∙ η περιέργεια και η ευχαρίστηση είναι υπεραρκετές για να ξεκινήσει κανείς, σε οποιαδήποτε ηλικία.

Το πρόγραμμα Globetrotters βασίζεται σε μία απλή πεποίθηση: τα παιδιά μαθαίνουν τις ξένες γλώσσες με τον ίδιο τρόπο που μαθαίνουν να περπατούν ή να μιλούν τη μητρική τους γλώσσα – μέσα από την εμπειρία, τη δοκιμή, το λάθος και το παιχνίδι, ποτέ μέσα από την πίεση. Ως γονέας, το μεγαλύτερο πλεονέκτημά σας δεν είναι το επίπεδο γνώσης της ξένης γλώσσας, αλλά η ικανότητά σας να κάνετε αυτό το ταξίδι ευχάριστο, γεμάτο περιέργεια και κοινή εμπειρία.

Αναφορές

Van den Abeele, V. (2021). Apprendre les langues comme ça ? Ça change tout ! – La Méthode Tradanim. Tradanim.