Βλέποντας την Ευρώπη μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου (ακόμη κι αν έχει τρία μάτια!)

Φανταστείτε ότι μόλις προσγειωθήκατε στη Γη. Δεν έχετε ιδέα ότι τα γαλλικά θεωρούνται «ρομαντικά», τα γερμανικά «δύσκολα» ή ότι κάποια προφορά είναι «πιο όμορφη» από μια άλλη. Ακούτε απλώς ήχους – συναρπαστικούς, παράξενους, υπέροχους ήχους – που συνδέονται με πραγματικούς ανθρώπους, οι οποίοι κάνουν πραγματικά πράγματα.

Αυτή είναι ακριβώς η κεντρική ιδέα πίσω από τους Globbytrotties, τις εξωγήινες μασκότ του έργου Globetrotters. Φτάνουν στη Γη χωρίς καμία προκατάληψη σχετικά με το ποιες γλώσσες είναι «εντυπωσιακές» και ποιες «για αρχάριους». Και αυτός ο «λευκός καμβάς» αποδεικνύεται παιδαγωγικός θησαυρός.

Διότι η αλήθεια είναι η εξής: το άγχος που νιώθουν τα παιδιά σχετικά με τις ξένες γλώσσες δεν αφορά πραγματικά τη γραμματική∙ αφορά την κριτική των άλλων. Τα παιδιά ανησυχούν μήπως η προφορά τους ακούγεται αστεία, μήπως πουν τη λάθος λέξη μπροστά σε συμμαθητές και συμμαθήτριες ή μήπως «δεν τα καταφέρουν καλά». Αυτό το άγχος το κληρονομήσαμε κι εμείς οι ενήλικες. Οι περισσότεροι/περισσότερες από εμάς νιώθουμε ακόμη μια σιωπηλή αμηχανία για την προφορά μας στη γλώσσα που μάθαμε στο σχολείο.

Υιοθετώντας μια περσόνα για να αντλήσουμε θάρρος

Εδώ είναι που το «κόλπο του εξωγήινου» κάνει το θαύμα του. Όταν ένα παιδί μεταμορφώνεται σε Globbytrottie, συλλέγοντας στοιχεία, λύνοντας μυστήρια και εξερευνώντας έναν νέο πολιτισμό με την περιέργεια ενός εξωγήινου αντί για την ανθρώπινη αμηχανία, ο κοινωνικός κίνδυνος να «ακούγεται λάθος» εξαφανίζεται.  Οι εξωγήινοι δεν έχουν προφορά για την οποία ντρέπονται. Οι εξωγήινοι είναι η προφορά.

«Δώστε σε ένα παιδί μια μάσκα, μια μαριονέτα ή μια εξωγήινη ταυτότητα και συχνά θα γνωρίσετε μια εκδοχή του εαυτού του πολύ πιο τολμηρή από εκείνη που κάθεται στο θρανίο του».

Τα avatars που ενσωματώνουν στοιχεία παιχνιδιού επιτελούν τον ίδιο ρόλο με μια στολή: επιτρέπουν στα παιδιά να πειραματιστούν με νέους ήχους, ρυθμούς και λέξεις, χωρίς να νιώθουν ότι εκτίθενται προσωπικά. Τα λάθη γίνονται λάθη του εξωγήινου – αστεία, ακίνδυνα, ασήμαντα. Η γνώση, ωστόσο, παραμένει.

Πέρα από σημαίες και καρτ-ποστάλ

Η ουσιαστική διαπολιτισμική μάθηση δεν εξαντλείται στο να σημειώνεις σημαίες πάνω σε μία αφίσα∙ έχει να κάνει με την παρατήρηση μικρών, ανθρώπινων λεπτομερειών: το νανούρισμα που σιγοτραγουδά μια Πορτογαλίδα γιαγιά, τον ιδιαίτερο χαιρετισμό με χειραψία που συνηθίζεται σε μια πολωνική σχολική αυλή, τον ρυθμό ενός ελληνικού παραδοσιακού χορού, τη συγκεκριμένη φράση που λένε σε κάθε βελγικό σπίτι πριν από το δείπνο. Αυτές οι μικρές, γεμάτες ζωντάνια λεπτομέρειες είναι που μετατρέπουν τις «άλλες χώρες» σε πραγματικούς τόπους με πραγματικούς ανθρώπους κι όχι σε απλά στοιχεία μιας αφίσας για τη διαφορετικότητα.

Οι Globbytrotties ταξιδεύουν στην Ευρώπη συλλέγοντας ακριβώς τέτοιου είδους καθημερινούς θησαυρούς: τραγούδια, φράσεις, έθιμα και ρυθμούς, όλα εκείνα τα στοιχεία που πραγματικά καλλιεργούν την περιέργεια αντί για τα στερεότυπα.

Φέρτε τους εξωγήινους στην τάξη σας

Στην online παιγνιοποιημένη πλατφόρμα του Globetrotters τα παιδιά συμμετέχουν σε αποστολές σε όλη την Ευρώπη μαζί με τους Globbytrotties, συλλέγοντας στην πορεία στοιχεία, αναμνηστικά και νέες λέξεις. Για τους/τις εκπαιδευτικούς που επιθυμούν να δημιουργήσουν τα δικά τους παιγνιοποιημένα μαθήματα, το Ψηφιακό Εργαστήριο δείχνει πώς να χρησιμοποιήσουν εργαλεία όπως το Genially, για να σχεδιάσουν παρόμοιες εμπειρίες μυστηρίου και ανακάλυψης, προσαρμοσμένες στο δικό τους πρόγραμμα σπουδών.

Η πρόκληση για εσάς

Φέρτε έναν Globbytrottie στο επόμενο μάθημά σας! Επιτρέψτε στους μαθητές και τις μαθήτριές σας να δανειστούν την ατρόμητη περιέργεια ενός εξωγήινου για σαράντα πέντε λεπτά και δείτε τι θα πουν. Στη συνέχεια, «κατεβάστε» το εκτυπώσιμο εκπαιδευτικό υλικό και συνεχίστε την περιπέτεια.

Αναφορές

MacIntyre, P. D., and Gregersen, T. (2012). Emotions that facilitate language learning: The positive broadening power of the imagination. Studies in Second Language Learning and Teaching, 2(2), 193 to 213.